کشف لاشه یک نهنگ در سواحل چابهار

خبرگزاری ایسنا - ساعت 16:0 - 2/12/1390

رئیس ایستگاه پژوهشی مرکز اقیانوس‎شناسی چابهار از مشاهده لاشه نیمه متلاشی شده یک نهنگ در سواحل ماسه‌یی منطقه لیپار نزدیک روستای کچوی چابهار به دنبال گشت‌های نوار ساحلی دریای عمان خبر داد.

به گزارش سرویس علمی ایسنا، مهندس حمزه با اشاره به این‌که پس از بررسی کارشناسان ایستگاه، نخستین بار این نهنگ توسط بومیان منطقه در اواسط بهمن ماه امسال مشاهده شده است، افزود: با آن‎که لاشه نهنگ متحمل فساد نسبتاً زیادی شده بود، ولی می‎توان اظهار کرد که این جانور احتمالاً مدت زمان زیادی است که در دریا تلف شده و لاشه آن طی هفته گذشته توسط امواج به ساحل آورده شده است.

وی افزود: به دلیل پوسیدگی زیاد لاشه و تغییر شکل اولیه بدن جاندار، تعیین جنس و نوع گونه آن به ‎طور دقیق میسر نبود، اما با توجه به دندان‎دار بودن جانور و برخی خصوصیات ظاهری، کارشناسان ایستگاه احتمال می‌دهند که این نهنگ از نوع نهنگ «اسپرم» باشد.


رییس ایستگاه پژوهشی مرکز اقیانوس‎شناسی چابهار با بیان این‎که نهنگ ها جزء بزرگترین موجودات کره زمین هستند و به راسته «Cetacea» پستانداران دریایی تعلق دارند، تصریح کرد: این پستانداران به دو گروه اصلی تقسیم می‎شوند که شامل زیرراسته «Mysticeti» یا «Baleen whales» (نهنگ‌های بالین‎دار) و زیرراسته «Odontoceti» یا «Toothed whales» (نهنگ‌های دندان‎دار) است.

حمزه افزود: نهنگ‌های دندان‎دار اولیه در ائوسن اولیه یعنی حدود 50 میلیون سال پیش در شمال غربی اقیانوس اطلس، اروپا، آسیا، شمال غربی اقیانوس آرام، جنوب شرقی اقیانوس آرام (نیوزیلند و ژاپن)، جنوب غربی اقیانوس اطلس (آمریکای جنوبی) و شمال شرقی اقیانوس آرام یافت شدند. این زیرراسته شامل گونه‎هایی مانند نهنگ «اسپرم»، نهنگ «قاتل»، نهنگ «بلوگا»، «پوریوزیزها» و «دلفین‎ها» هستند. اعضای این زیرراسته، شکارچیان فعالی هستند که از پستانداران دریایی کوچکتر، ماهی‌ها و سفالوپودها تغذیه می‎کنند.

وی در ادامه گفت: نهنگ‌های دندان‌دار، دارای دندان‎های یک شکل هستند که تنها یک بار رشد می‎کنند و در صورت تلف شدن جانشین آن به وجود نمی‎آید. آن‌ها دارای یک سوراخ بینی و دو کانال هستند که قبل از خروج در سطح سر به هم وصل می‎شوند. این نهنگ‎ها همچنین دارای قابلیت تولید اصوات ماورای صوت قابل فهم هستند که از طریق آن مسافت خود از اشیاء را تخمین می‎زنند و با یکدیگر ارتباط برقرار می‎کنند. زیرراسته نهنگ‎های دندان‎دار دارای 10 خانواده هستند که دو خانواده از آن‎ها در آب‎های جنوبی ایران گزارش شده است.

حمزه افزود: اسپرم وال یا نهنگ «عنبر» بزرگترین جانور زیرراسته نهنگ‎های دندان‎دار است. این نهنگ در گذشته بسیار صید شده است، ولی به نظر نمی‎رسد که در معرض خطر باشد. نرها بین 15 تا 18 متر و گاهی تا 20 متر طول دارند. طول ماده‎ها 10 تا 12 متر است. وزن این نهنگ 33 تا 55 تن است.

رئیس ایستگاه مرکز اقیانوس‎شناسی چابهار با بیان این‌که قلب یک نهنگ «عنبر» 20 تنی با طول 13 متر 116 کیلوگرم است، اظهار کرد: رنگ بدن این گونه، خاکستری تا خاکستری مایل به آبی تیره و همچنین سیاه است. بیشترین غوص را در میان نهنگ‌ها دارد و تا عمق 2.3 کیلومتر در آب فرو می‎رود. سرعت فرو رفتن آنها در آب h/Mil 5.6 است. نهنگ «عنبر» گاهی اوقات سر خود را برای دیدن و شنیدن از آب بیرون می‎آورد.

حمزه با بیان این‌که نهنگ «عنبر» با سرعت چهار تا 12 گره دریایی حرکت می‎کند، گفت: غذای این نهنگ را ماهی مرکب، اسکوئید، باراکودا، آلباکور و حتی کوسه تشکیل می‎دهند، اما بیشتر از اسکوئید تغذیه می‎کند. اگر اسکوئید عظیم‌الجثه بتواند بازوهای خود را به سوراخ تنفسی نهنگ «عنبر» برساند و آن را مسدود کند، نجات می‎یابد. آرواره بالایی فاقد دندان و آرواره پایینی 40 دندان دارد که هر کدام 0.2 متر طول دارند. طول دوران بارداری 13 تا 16 ماه و دوره شیرخوارگی دو سال است. طول عمر نرها 32 سال و ماده‌ها 22 سال است. این نهنگ متعلق به آبهای عمیق است و معمولاً تنها هنگامی‎که دیگر فلات قاره‎ای موجود نباشد و یا در حالت مرگ است، به ساحل می‎آید.